Krzysztof Kieślowski-

 Krzysztof Kieślowski

“To tell you the truth, in my work, love is always in opposition to the elements. It creates dilemmas. It brings in suffering. We can’t live with it and we can’t live without it. You’ll rarely find a happy ending in my work.”

Krzysztof Kieślowski interview.

Ο Πολωνός μετρ του κινηματογράφου, όπως τον αποκαλούν, Κριστόφ Κισλόφσκι είναι μια από τις πιο κυρίαρχες μορφές στην ιστορία της τέχνης του Παγκόσμιου κινηματογράφου. Ο Κισλόφσκι, γεννήθηκε στις 27 Ιουνίου του 1941 και σπούδασε σινεμά στη Βαρσοβία. Ασχολήθηκε με το ντοκιμαντέρ σε μία περίοδο άνθησής του. Ωστόσο, δεν έμεινε μόνο σ’αυτό, καθώς γύρισε και αρκετές ταινίες μικρού αλλά και μεγάλου μήκους. Βέβαια αυτή η μετακίνησή του από ντοκιμαντερίστα σε σκηνοθέτη, δεν έγινε από τη μία μέρα στην άλλη. Υπήρξε σπουδαίος καλλιτέχνης του σινεμά, το οποίο υπηρέτησε με δημιουργικότητα και αφοσίωση. Όπως έχει πει και ο ίδιος σε συνέντευξή του, παρατηρούσε τον εαυτό του, ώστε να γίνεται ολοένα και καλύτερος. Δυστυχώς όμως, δεν έμεινε πολύ στη ζωή, διότι στις 13 Μαρτίου του 1996, φεύγει τελείως απρόσμενα σε ηλικία μόλις 55 ετών. Στη σύντομη αλλά συνάμα πλούσια καριέρα του άφησε αξιόλογο έργο. Το έργο του Κισλόφσκι, άμεσα συνδεδεμένο με κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, παρατηρούσε τους ανθρώπους της διπλανής πόρτας και έδειχνε διάφορες πτυχές της ζωής τους. Άφησε αρκετά μεγάλη παρακαταθήκη και γενικά το έργο του αγαπήθηκε ιδιαίτερα από το σινεφίλ κοινό. Σπούδασε κινηματογράφο στη Σχολή του Λότζ και ξεκίνησε να ασχολείται πρώτα με το ντοκιμαντέρ. Με τα πρώτα του καρέ, αποπειράθηκε με το δικό του ξεχωριστό ύφος, να απεικονίσει τη ζωή των καθημερινών απλών ανθρώπων της Πολωνίας, των αστών και των στρατιωτών.. Η πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία, λέγεται “Personel”, 1975. Έργο κοινωνικού ρεαλισμού, όπως επίσης και το “Blind Chance” που γυρίστηκε το 1981, με περισσότερη έμφαση στο άτομο, παρά στην κοινωνία. Το 1984, γυρίζει την ταινία “Δίχως Τέλος” (Bez Konza) και έτσι ξεκινάει μια σημαντική συνεργασία του με τον μουσικό Ζμπίγκνιου Πράισνερ. Σημαντικό του έργο υπήρξε και η μίνι σειρά, “O Δεκάλογος”, που αποτελείται από ισάριθμες ιστορίες εμπνευσμένες από τις 10 εντολές, στις οποίες αποκαλύπτει στοιχεία της ανθρώπινης φύσης. Γενικά, στο έργο του ο Κισλόφσκι, προσπαθεί να προσεγγίσει την άνθρώπινη ψυχή και ασχολείται με ζητήματα ηθικής. Αφηγείται ιστορίες με πάθη, φόνους, αμαρτήματα..

Krzysztof Kieślowski filming.

Oρόσημο στην καριέρα του ωστόσο, υπήρξαν η Τριλογία των Χρωμάτων (The Tree Colors) και η Διπλή Ζωή της Βερόνικα (La Double Vie de Véronique).

Ο Δεκάλογος.

Στη Διπλή ζωή της Βερόνικα, ο Κισλόφσκι, μιλά για την αθανασία της ψυχής μέσα από τη ζωή δύο γυναικών. Η ταινία αποτελεί συμπαραγωγή Πολωνίας- Γαλλίας και είναι “ντυμένη” με την ιδιαίτερη μουσική του Πράισνερ. Πρωταγωνιστεί η μούσα του, η Ιρέν Ζακόμπ. Αφοπλιστικά απλή ταινία όμως ταυτοχρόνως αρκετά πολύπλοκη. Η Βερόνικα και η Βερονίκ έχουν γεννηθεί την ίδια μέρα και μοιάζουν σαν δυό σταγόνες νερό. Η μία ζει στην Πολωνία και η άλλη στο Παρίσι. Εκτός από την μουσική, η ταινία έχει και καθηλωτική φωτογραφία. Mια γυναίκα μοιρασμένη σε δύο σώματα… Αυτές οι γυναίκες ενώ αλληλοεξαρτώνται με έναν τρόπο, δεν συναντιούνται ποτέ. Η ταινία έχει πολλούς συμβολισμούς, με κυρίαρχο, το δίπολο της βασικής ιδέας του alter ego. Μια άρτια σύνθεση, κινηματογραφεί μια πραγματικότητα σαν να είναι απλά μια αίσθηση. Με λυρικό και ποιητικό τρόπο, ο Κριστόφ μας δίνει το ανέφικτο και ξεδιπλώνει το ταλέντο της διπλής του ηρωίδας, που την ενσαρκώνει η Ιρέν.

Διπλή ζωή της Βερόνικα, Ιρέν Τζακομπ, 1991.

Όσον αφορά την Τριλογία των Χρωμάτων, αποτελεί το κύκνειον άσμα του Κισλόφσκι και αντλεί την ιδέα του από τα τρία χρώματα της Γαλλικής σημαίας. Αποτελεί μία από τις πιο γνωστές παραγωγές του Ευρωπαϊκού κινηματογράφου.

Η πρώτη ταινία της Τριλογίας, η Μπλε ταινία (Blue), γυρίστηκε το 1993 με πρωτογωνίστρια την Juliette Binoche. Έλαβε διακρίσεις ανάμεσα στις οποίες, του Χρυσού Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας, το 1993 και το βραβείο της καλύτερης γυναικείας ερμηνείας (Juliette Binoche) την ίδια χρονιά. Η Juliette, χάνει το παιδί της και τον άντρα της σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα από το οποίο η ίδια επηζεί. Προσπαθεί εντούτις να ξεκινήσει μια νέα ζωή, η οποία όμως διαταράσσεται συχνά από μνήμες και τη μουσική του συζύγου της..

Η δεύτερη ταινία της Τριλογίας είναι η Λευκή (White) -1994. Πρωταγωνιστεί η Julie Deply. Η ταινία αυτή επίσης έλαβε την Αργυρή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου το 1994. Στην ιστορία ο Karol από την Πολωνία, παντρεύεται την Dominique από τη Γαλλία και μετακομίζει στο Παρίσι. Όμως ο γάμος διαλύεται και ο Karol αναγκάζεται να γίνει επαίτης στο μετρό.

Η τρίτη ταινία της Τριλογίας, η οποία- θα μου επιτρέψετε να πω- είναι και η αγαπημένη μου, είναι η Κόκκινη (Red) και γυρίστηκε το 1994. Εδώ πρωταγωνιστεί η Ιρέν Ζακόμπ και υπήρξε υποψήφια για Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών, το 1995 καθώς προτάθηκε και για τρία Όσκαρ, σκηνοθεσίας, σεναρίου και φωτογραφίας. Η νεαρή Valentine που εργάζεται ως μοντέλο, γνωρίζεται με έναν συνταξιούχο δικαστή. Ο τελευταίος περνά τον καιρό του, υποκλέπτοντας τις τηλεφωνικές συνομιλίες των γειτόνων του. Όμως η τυχαία αυτή γνωριμία θα καταλήξει σε στενή φιλία.

Trois-couleurs-Rouge-Irene Jacob.

Αυτά τα φιλμ, συγκετρώνουν πολλές από τις ανησυχίες του σκηνοθέτη, κυρίως όμως του ρόλου της σύμπτωσης και του τυχαίου στη ζωή, φτάνοντας σε ένα επίπεδο πιο προσωπικό και αφηρημένο. Καθένα απ’αυτά, επεξεργάζεται καθεμιά από τις ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης: ελευθερία, ισότητα, αδελφότητα. Ωστόσο, δεν ασχολείται με αυτές τις ιδέες σε πολιτικό επίπεδο, αλλά αντιθέτως στα φιλμ εξερευνεί τί μπορούν αυτές οι έννοιες, να μας πουν για την ίδια τη ζωή. Ένας σκηνοθέτης, απασχολημένος με ομοιότητες και παράδοξα, ο Κριστόφ Κισλόφσκι, στο έργο του φαίνεται να αναστρέφεται με τα χρόνια από την πολιτική πραγματικότητα (ντοκιμαντέρ) σε μια “αναβράζουσα” πνευματική αφαίρεση. Με μια πιο προσεκτική ματιά, η καριέρα του συγκεντρώνεται κυρίως στην ανθρώπινη προσωπικότητα, που παλεύει να συμφιλιώσει την καθημερινή ζωή με τους μύθους της κουλτούρας.

“Αυτό που προσπαθώ να συλλάβω είναι… ίσως η ανθρώπινη ψυχή. Σε κάθε περίπτωση, μια αλήθεια που εγω ο ίδιος δεν έχω βρει. Ίσως το χρόνο που κυλάει και δεν αιχμαλωτίζεται ποτέ.”

 Krzysztof Kieślowski.