Δεν ξέρω αν υπάρχει άλλος μήνας που να με έχει ζήσει τόσο όσο ο Ιούλιος. Δεν λέω "να τον έχω ζήσει" – όχι. Ο Ιούλιος είναι αυτός που με βλέπει, με σκανάρει, με ξεγυμνώνει. Κι όσο κι αν φοράω καπέλα, αντηλιακά και χαμόγελα, εκείνος πάντα με ξεχωρίζει ανάμεσα στο πλήθος.
Είναι ο μήνας της απογύμνωσης, όχι με την έννοια της θάλασσας και του μαγιό, αλλά της ψυχής. Κάτι σαν ακτινογραφία στο φως. Ούτε φθινόπωρο ούτε άνοιξη – ο Ιούλιος είναι η καρδιά του χρόνου, όταν όλα είναι στο αποκορύφωμα, και τίποτα δεν μπορεί να κρατήσει για πάντα.
> «Ο Ιούλιος δεν είναι εποχή. Είναι κατάσταση.
Είναι όταν δεν μπορείς άλλο να προσποιείσαι.»
— σκέψη που μου ήρθε καθώς περπατούσα μόνη μου στη ζέστη του μεσημεριού.
Ποίηση κάτω από τον ήλιο
Τις πρώτες μέρες του Ιουλίου πάντα θυμάμαι Ελύτη. Όχι μόνο για τις λέξεις του, αλλά για το πώς τις λέει: καθαρές, σαν τα πρωινά φώτα στα νησιά.
> «Του Αιγαίου το φως, πιο ακριβό κι από το αίμα.»
— Οδυσσέας Ελύτης
Κι όμως, όσο μεγαλώνω, πλησιάζει περισσότερο σε μένα η Δημουλά. Εκείνη η φράση της για τον Ιούλιο που "δεν ήρθε φέτος, ήρθε κάποιος που του έμοιαζε", είναι σαν ρωγμή στο παράθυρο του καλοκαιριού. Γιατί όχι, δεν είναι πάντα ανάλαφρος ο Ιούλιος. Μερικές φορές κουβαλάει το βάρος των πραγμάτων που δεν έγιναν.
Πίνακες που στάζουν ήλιο
Σε ένα μουσείο, μπροστά σε έναν πίνακα του Van Gogh, θυμάμαι να σκέφτομαι ότι ο ήλιος του Ιουλίου είναι ζωντανός. Δεν φωτίζει απλώς – κινείται, στροβιλίζεται, καίει. Είναι σαν να βλέπεις τον κόσμο μέσα από πυρετό.
Και στην Ελλάδα; Τα κυκλαδικά σπίτια στους πίνακες του Γκίκα, οι σκιές του Τσαρούχη, η βουβή θερμότητα των ακίνητων σωμάτων. Αυτά είναι ο Ιούλιος: πράγματα ακίνητα που πάλλονται από μέσα.
> «Ο Ιούλιος δεν ζωγραφίζεται· ψηλαφείται.»
— σκέψη μου, μπροστά σε έναν άδειο καμβά.
Το θέατρο του μεσημεριού και της σιωπής
Δεν υπάρχει πιο κατάλληλη σκηνή για τον Ιούλιο από την Επίδαυρο. Η πέτρα ζεστή ακόμα από τον ήλιο, το σώμα ιδρωμένο, η φωνή να δονεί τον αέρα. Όταν κάθεσαι εκεί, λίγο πριν ξεκινήσει η παράσταση, δεν είσαι απλός θεατής – είσαι μάρτυρας.
> «Το φως της ημέρας κρατάει όσο αντέχει η ψυχή να μην κρύβεται.»
— Από μία παράσταση ‘Αντιγόνης’
Οι ήρωες στις τραγωδίες τον Ιούλιο δεν χρειάζονται φώτα. Ο ήλιος τους εκθέτει όλους. Εκεί που ο Οιδίποδας τυφλώνεται, εμείς βλέπουμε καλύτερα.
Και στις σύγχρονες παραστάσεις, σε αυλές, σε ταράτσες, σε λιμάνια: το θέατρο γίνεται κάτι πιο βαθύ. Μια συνάντηση, σχεδόν τελετουργική. Οι λέξεις ξεφεύγουν από το στόμα και χάνονται στον ουρανό.
Ο Ιούλιος μέσα μου
Κάθε Ιούλιο, νιώθω πως τα πράγματα μέσα μου στεγνώνουν για λίγο από τα περιττά. Ίσως είναι η θάλασσα, ίσως το φως, ίσως απλώς ότι επιτέλους μπορώ να ακούσω τον εαυτό μου χωρίς να χρειάζεται να απαντήσω αμέσως.
Είναι ο μήνας που με στήνει απέναντί του και με ρωτάει:
> «Και τώρα, που όλα είναι ήσυχα, ποια είσαι;»
Δεν έχω πάντα απάντηση. Μερικές φορές απλώς κάθομαι κάτω από έναν ίσκιο και περιμένω. Άλλοτε γράφω. Ή φτιάχνω στίχους από σκέψεις που δεν τολμώ να πω δυνατά.
> «Ο Ιούλιος δεν είναι ο μήνας των αποφάσεων. Είναι ο μήνας των καθρεφτών.»
— ένα μεσημέρι που δεν ήθελα να τελειώσει
---
Αν μπορούσα να τον ζωγραφίσω…
…θα ήταν με χρυσό και μπλε, αλλά όχι απαλό. Με έντονες πινελιές, με θόρυβο. Θα είχε ένα σώμα που ξαπλώνει, ένα στόμα που δεν λέει, και μάτια που θυμούνται.
Ο Ιούλιος είναι η ανάσα πριν το τέλος, είναι το τραγούδι που ξέρεις πως πλησιάζει η σιγή. Είναι ο μήνας που σου δίνει λίγο παραπάνω ζωή, μόνο και μόνο για να σου τη θυμίσει.
---
Κι αν μου ζητούσες έναν στίχο να τον πω, θα έλεγα:
> «Ιούλιος – εκεί που το φως γίνεται εξομολόγηση,
κι εσύ δεν έχεις πια τίποτα να κρύψεις.»
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου